مدیتیشن چگونه بروی مغز اثر می گذارد ؟ بازدید ۳۸۱

در کشورهایی مثل استرالیا از هر شش نفر بزرگسال، یک نفرشان از روش هایی همچون مدیتیشن استفاده می کنند. این در حالیست که از هر ده نفر یک نفر به انجام تمرینات یوگا می پردازند.

افراد اغلب از مدیتیشن و یوگا برای مدیریت استرس زندگی روزمره خود بهره می برند. این روزها استرس به یک مشکل رایج در میان افراد تبدیل شده و استرس مزمن می تواند یکی از دلایل اصلی بروز مشکلات روحی و روانی دیگر همچون افسردگی و اضطراب باشد. به همین خاطر استفاده از یوگا و مدیتیشن در میان افراد بسیار محبوب شده است. مطالعات انجام شده نشان می دهد یوگا و مدیتیشن می تواند سطح استرس را در میان مردم کاهش دهد. این موضوع به خاطر اثری است که مدیتیشن و یوگا بر روی سیستم پاسخ دهی به استرس در مغز می گذارد.

 مغز انسان چگونه به استرس پاسخ می دهد؟

پاسخ خودکار بدن به استرس توسط سیستم عصبی کنترل می شود. سیستم عصبی خودکار  نقش کلیدی در واکنش پذیری بدن به استرس دارد و اینکار را به کمک دو بخش اصلی خود یعنی سیستم عصبی سمپاتیک و سیستم عصبی پاراسمپاتیک خود انجام می دهد.

عملکرد اصلی سیستم عصبی سمپاتیک، به حرکت در آوردن بدن برای مبارزه یا رهایی از شرایط استرس زا و تهدید کننده است.  اینکار معمولا از طریق کنترل عضلات ، اندام ها و غدد داخلی انجام می شود.

به چنین واکنشی، پاسخ مبارزه یا پرواز هم می گویند.

در مقابل سیستم عصبی پاراسمپاتیک سیستم عصبی سمپاتیک را متعادل می سازد و بدن را به حالت طبیعی و خنثی خود باز می گرداند. در بیشتر موارد سیستم عصبی پاراسمپاتیک و سیستم عصبی سمپاتیک عملکردهای مقابل اما تکمیل کننده ای ایفا می کنند. مثلا سیستم عصبی سمپاتیک می تواند ضربان قلب و فشار خون را افزایش دهد و انتشار هورمون‌های مرتبط با استرس همچون کورتیزول را کمتر نماید. این در حالیست که سیستم عصبی پاراسمپاتیک همه این فاکتورها را کاهش می دهد. بنابراین با سنجش این موارد می توانیم ببینم فردی در حالت استرس قرار دارد یا خیر.

در این مقاله سعی می کنیم اثرات یوگا و اشکال مختلف مدیتیشن بر روی سیستم پاسخ دهی مغز به استرس را با هم بررسی کنیم.

 اشکال مختلف مدیتیشن که باید بشناسید:

مدیتیشن

یکی از روش های رایج طبقه بندی تکنیک های مدیتیشن، بین بررسی باز، توجه متمرکز و مدیتیشن خودتعالی خودکار تمایز قائل می شود. بررسی باز یا مدیتیشن مبتنی بر حضور ذهن دربرگیرنده تمریناتی است که محتوای تجربیات مداوم ما را به روش غیر واکنشی بررسی می کند تا بتواند الگوهای عاطفی و شناختی را با هوشیاری بیشتری تعیین نماید.

فردی که مدیتیشن را در چنین شرایطی انجام می دهد به جای تمرکز توجه خود بر روی اشیا یا موضوعات خاص، توجه ویژه ای به همه جوانب تجربیات خود دارد و همه آن ها را  بدون قضاوت کردن مورد بررسی قرار می دهد. یکی از نمونه های موجود در این نوع مدیتیشن، احساس وجود صندلی زیر شما در حال اجرای تکنیک هاست.

در مدیتیشن توجه متمرکز، توجه فرد بر روی یک موضوع متمرکز می شود و زمانی که ذهن و  روان دچار سرگردانی شد دوباره به شیء مدنظر باز می گردد. در چنین شرایطی فرد تلاش می کند توجه خود را بر روی یک شیء یا موضوع خاص متمرکز کند. شی مدنظر که فرد بر روی آن تمرکز می کند می تواند تنفس، یک جلوه بصری یا بخشی از بدن و اشیای خارجی باشد. هر بار که فرد متوجه حواس پرتی خود می شود به طور فعالی تلاش می کند تمرکزش را به موضوع یا شی مدنظر جلب نماید.

مدیتیشن خودتعالی خودکار به معنای استفاده از مانتراست که معمولا صداهای سانسکریتی است. در این شرایط فرد می تواند بدون تلاش یا تمرکز تمرینات خود را به خوبی انجام دهد. هدف از این نوع مدیتیشن این است که مانترا بعد از افزایش خودآگاهی از برنامه کاری حذف شود یا به یک موضوع ثانویه تبدیل گردد.  در مدیتیشن خودتعالی خودکار ذهن فرد باید از تمرکز و تلاش ذهنی عاری شود. این نوع مدیتیشن برای ۱۵ الی ۲۰ دقیقه به مدت دو بار در روز  و در حالت نشسته و با چشمان بسته باید تمرین شود.

شواهد موجود درباره اثرات یوگا و مدیتیشن چه می گویند؟

تحقیقات انجام شده توسط محققان و دانشمندان نشان می دهد یوگا و مدیتیشن می تواند فشار خون دیاستولیک  را تا ۳ الی ۸ میلی متر جیوه کاهش دهد. افرادی که در سایر فعالیت ها همچون ایروبیک  و تمرینات آرام سازی شرکت می کنند ممکن است چنین نتایجی را دریافت ننمایند.

هم مدیتیشن توجه متمرکز و هم مدیتیشن خودتعالی خودکار به همراه یوگا می تواند فشار خون سیستولیک را در مقایسه با سایر فعالیت ها، تا ۴ الی ۵ میلی متر جیوه کاهش دهد.  این موضوع از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است زیرا کاهش فشار خون حتی به اندازه دو میلی متر جیوه هم می تواند احتمال بروز سکته و بیماری های قلبی را کاهش دهد.

مدیتیشن  بررسی باز و توجه متمرکز به همراه یوگا می تواند ضربان قلب افراد را تا سه الی چهار ضربه در دقیقه کاهش دهد. این موضوع شبیه اثر تمرینات ایروبیک است که می تواند در هر دقیقه ضربان قلب را تا ۵ ضربه کمتر نماید.

مدیتیشن توجه متمرکز و یوگا می تواند سطح هورمون کورتیزول در بدن را هم کمتر کند. یافته های موجود نشان می دهد همه اشکال مدیتیشن قادرند  نشانگرهای استرس را در افراد کمتر نمایند و برای مدیریت استرس مفید باشند.

اگر به دنبال یافتن بهترین شکل از مدیتیشن و یوگا برای کاهش استرس خود هستید بهتر است شکلی را تمرین کنید که برایتان لذت بخش باشد. در چنین شرایطی می توانید آن را به صورت منظم و مداوم انجام دهید.

تمرین و تکرار مادر همه مهارت هاست و این موضوع در حوزه تمرینات ورزشی همچون مدیتیشن و یوگا هم صدق  می کند. با اینکه شناخت انواع مختلف مدیتیشن می تواند بسیار مفید باشد اما طبقه بندی های این تمرینات را نمی توان گسترده دانست. حتی در یک جلسه از تمرینات مدیتیشن ممکن است چندین شکل از آن  با هم ترکیب شود و این جلسات ترکیبی بین مدیتیشن بررسی باز و توجه متمرکز باشد.

 

 

مدیتیشن چگونه بروی مغز اثر می گذارد ؟ was last modified: دسامبر 8th, 2018 by zahra
اشتراک گذاری با شما !

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


مشاوره تلفنی رایگان